Bereslimme Beertjes
inloggeninloggen

Nieuws

Nieuw BereslimBoek: Saar wordt grote zus

Deze week is een nieuwe titel aan het aanbod BereslimmeBoeken toegevoegd, het BereslimBoek 'Saar wordt grote zus'.

De mama van Saar krijgt een baby en Saar is heel erg blij. Nu is ze een grote zus en kan ze papa en mama helpen. Maar als de baby cadeautjes krijgt en Saar niet, vind ze dat helemaal niet leuk! Gelukkig is er dan toch een heel mooi en groot cadeau voor grote zus Saar…! 

Het BereslimBoek 'Saar wordt grote zus' past binnen de thema's: mensen, feest en kleding. Het BereslimBoek wordt in twee varianten aangeboden, het boek met vragen en het boek zonder vragen.  

Leergedrag bij Bereslim en in het dagelijks leven

Leergedrag bij Bereslim en in het dagelijks leven
Kinderen leren op verschillende manieren. Dit noemen we leergedrag. Het ene type leergedrag is effectiever en daardoor beter dan het ander. Als kinderen effectief leergedrag hebben, halen ze op school betere resultaten. Als een kind iets niet kan, hoeft dit niet te liggen aan een gebrek aan kennis. Het kan ook zijn dat een kind de kennis wel heeft, maar niet goed gebruikt. Het is dus erg belangrijk dat een kind effectief leergedrag aanleert. We spreken van effectief leergedrag als het kind goed kijkt wat het moet doen en als het een goed plan gebruikt. Daardoor kan een kind zijn of haar kennis beter gebruiken en zodoende op school beter presteren. Met de spellen van Bereslim kan een kind goed leergedrag leren. Na elk antwoord krijgt het van de computer te horen waarop het moet letten. De spellen zijn er dus op gericht om ieder kind beter te laten leren.

Bereslim onderscheidt drie typen leergedrag: impulsief, afwachtend en flexibel.

1. Impulsief leergedrag
Wat betekent het als een kind de Bereslim-spellen impulsief speelt?

Als een kind de spellen impulsief speelt, betekent dit dat het zonder plan of nadenken werkt. Het kind wil snel en luistert niet goed naar de opdracht. Hij of zij denkt niet goed na over oplossingen, maar klikt te vaak en te snel met de muis. Het kind klikt bijvoorbeeld al voordat het de opdracht goed begrijpt. Daardoor worden er vaak veel fouten gemaakt. Het kan zijn dat het kind de vragen niet goed snapt. Toch heeft het vaak gewoon niet goed naar de vraag geluisterd. Of het heeft al geklikt voordat het er over na heeft gedacht.

Hoe herken je impulsief gedrag in het dagelijks leven?
Impulsieve kinderen doen vaak dingen voordat ze erover nadenken. In het dagelijks leven herken je dit aan de volgende voorbeelden:

  • zomaar dingen zeggen, er iets 'uitflappen';
  • dingen niet afmaken;
  • andere mensen storen die met iets bezig zijn;
  • plotseling een straat oversteken, zonder goed uit te kijken;
  • het moeilijk vinden om op de beurt te wachten.

Welke gevolgen heeft impulsief leergedrag op school?
Impulsief gedrag komt bij jonge kinderen best veel voor. Dat is op zich niet heel erg, maar het is niet handig als kinderen te veel op deze manier reageren. Impulsieve kinderen luisteren vaak niet goed naar een opdracht. Ze vinden het moeilijk om rustig na te denken. Ze geven te snel een antwoord of slaan dingen over. Daardoor is het mogelijk dat er op school problemen ontstaan. Ze maken bijvoorbeeld veel fouten en/of krijgen hun werk niet af.

Welke hulp krijgt een impulsief kind tijdens het spelen van een Bereslim-spel?
Een impulsief kind moet gestimuleerd worden om goed te luisteren en te kijken en goed na te denken voor het een antwoord geeft. Als een kind fout klikt, wordt de vraag herhaald en wordt het gestimuleerd om goed te kijken. Als een kind dan opnieuw een fout antwoord geeft, krijgt het een tip. De vraag wordt weer herhaald en het kind wordt weer gestimuleerd om goed te kijken. Lukt het dan nog niet, dan doen de speelmaatjes het antwoord voor.

2. Afwachtend leergedrag
Wat betekent het als een kind de Bereslim-spellen afwachtend speelt?
Als een kind de Bereslim-spellen afwachtend speelt, betekent dit dat het weinig initiatief neemt. In het spel beweegt het kind de muis weinig en klikt vaak niet op tijd. Het wacht af wat er gebeurt. Daardoor geeft het kind geen of weinig antwoorden en wacht het vaak tot er hulp wordt gegeven. Afwachtende kinderen weten het antwoord meestal wel. Ze durven er alleen niet op te klikken.

Hoe herken je afwachtend gedrag in het dagelijks leven?
Afwachtende kinderen moeten vaak aangemoedigd worden om iets te doen. In het dagelijks leven herken je dit aan de volgende voorbeelden:

  • 'de kat uit de boom kijken': eerst zien hoe iets gaat. Kijken hoe anderen het doen, pas daarna zelf iets doen;
  • wachten tot er hulp komt;
  • niet vragen of iemand met je wil spelen, maar wachten tot er iemand naar je toe komt;
  • stil zijn in een groep.

Welke gevolgen heeft afwachtend leergedrag op school?
Afwachtend gedrag komt bij jonge kinderen best veel voor. Dat is op zich niet heel erg, maar het is niet handig als kinderen te veel op deze manier reageren. Afwachtende kinderen durven niet goed keuzes te maken. Daardoor is het mogelijk dat er op school problemen ontstaan. Het kind laat bijvoorbeeld niet zien wat het eigenlijk kan. Hierdoor haalt hij of zij minder goede resultaten dan nodig is of moet het veel geholpen worden. Een ander voorbeeld is dat het kind niet oefent hoe het zelf een oplossing moet bedenken. Kortom, er bestaat een goede kans dat een afwachtend kind onvoldoende profiteert van de lessen.

Welke hulp krijgt een afwachtend kind tijdens het spelen van een Bereslim-spel?
Een afwachtend kind moet gestimuleerd worden om te reageren. Als een kind niet klikt, zullen de speelmaatjes de vraag herhalen en vervolgens zeggen: 'klik maar!'. Lukt het dan nog niet, dan wordt er een hint gegeven. En weer wordt het kind gestimuleerd om te klikken. Na drie keer niet klikken, doen de speelmaatjes het antwoord voor.

3. Flexibel leergedrag
Wat betekent het als een kind de Bereslim-spellen flexibel speelt?
Als een kind flexibel speelt, betekent dit dat het met een plan werkt. Het kind luistert goed naar de opdracht. Hij of zij denkt goed na over oplossingen. Pas daarna klikt het kind op een antwoord. Dit is een goede manier van werken. Flexibele kinderen maken vaak weinig fouten.

Hoe herken je flexibel gedrag in het dagelijks leven?
Flexibele kinderen weten wat ze moeten doen en op welke manier. Ze passen hun gedrag en aanpak aan om hun doel te bereiken. In het dagelijks leven herken je dit aan de volgende voorbeelden:

  • goed nadenken wat je moet doen. Daarna bedenken hoe je dat gaat doen;
  • kijken of het goed is gegaan (controleren);
  • problemen oplossen door een andere manier uit te proberen;
  • het doel niet loslaten, ook al lukt het niet direct;
  • gemotiveerd zijn;
  • open staan voor veranderingen.

Welke gevolgen heeft flexibel leergedrag op school?
Soms weet je een antwoord op een vraag direct. Flexibele kinderen reageren dan meteen. Soms weet je een antwoord niet direct. Flexibele kinderen zoeken dan goed uit wat ze moeten doen. Daarna bedenken ze hoe ze het gaan aanpakken. Als ze klaar zijn, kijken ze of ze het goed gedaan hebben. Daardoor worden op school veel fouten voorkomen. Van de fouten die ze wel maken, leren ze veel. De volgende keer doen ze het dan beter. Hierdoor ontwikkelen ze zich goed op leergebied.

Welke hulp krijgt een flexibel kind tijdens het spelen van een Berslim-spel?
Een flexibel kind zal over het algemeen weinig fouten maken. Als het een foutje maakt, zal het meestal voldoende hebben aan lichte hulp. De ene keer zal het nodig zijn dat het kind wordt gestimuleerd om te klikken. De andere keer is het goed dat een kind wordt gestimuleerd om nog eens goed te kijken. Een enkele keer als het kind er niet uit komt, zal zwaardere hulp in de vorm van een hint nodig zijn, of moeten de speelmaatjes het antwoord voordoen.

Christianne Frans-Veenstra
Orthopedagoog-generalist

Leergedrag en executieve functies bij Bereslim

Uit onderzoek blijkt dat goed leergedrag een belangrijke factor is voor een goede leerontwikkeling. Goed leergedrag houdt in dat een kind optimaal kan leren door inzet van goede strategieën. Daarbij spelen de executieve functies een grote rol.

Aandacht voor het belang van adequaat leergedrag komt voort uit de benadering die ineffectief kennis en strategiegebruik als een van de oorzaken ziet van leerproblemen en leerachterstanden. Dat een taak niet lukt, betekent niet meteen dat de oorzaak ligt in een kennistekort bij het kind. De oorzaak van het falen kan namelijk ook zijn dat een kind wel kennis heeft, maar die niet goed benut. Het aanleren van adequate leerstrategieën, waardoor een kind leert aanwezige kennis beter te gebruiken, is dus zinvol. Dit blijkt ook uit diverse onderzoeken naar het effect van training van metacognitieve vaardigheden (kunnen nadenken over eigen kennis en hoe je deze kunt uitbreiden) of executieve functies. Executieve functies zijn de hogere controlefuncties (de regulerende/sturende functies) van de hersenen. Enkele belangrijke executieve functies zijn:

- taakinitiatie: zonder uitstel aan een taak beginnen en zelfstandig probleemoplossende strategieën genereren;

- responsinhibitie: eigen gedrag, handelingen en gedachten op tijd stoppen;

- flexibiliteit: gemakkelijk van de ene situatie naar de ander kunnen gaan en flexibel denken of adequaat op een situatie reageren;

- werkgeheugen: informatie in het geheugen houden om een taak te voltooien;

- planning/organisatie: systematisch bedenken wat nodig is voor huidige en toekomstige taken;

- zelfmonitoring: je eigen prestatie controleren en evalueren;

Er zijn twee momenten in het leven waar een kind een sensitieve periode heeft voor het ontwikkelen van executieve functies: de voorschoolse periode en aan het begin van de puberteit. Zelfsturing ontwikkelt zich het sterkst tussen het 2e en het 5e levensjaar.

De spellen van Bereslim zijn bedoeld om de leerontwikkeling van kinderen te bevorderen door meer adequate leerstrategieën te stimuleren. De manier waarop de spellen worden aangeboden en de feedback die het kind krijgt, zijn gericht op het trainen van de executieve functies. Hoe werkt dat dan bij Bereslim?

Om doelgericht bezig te kunnen zijn, is het belangrijk dat een kind weet wat de bedoeling van een spel is. In termen van executieve functies: je oriënteren. Voordat een Bereslimspel begint, wordt daarom op een speelse manier uitgelegd wat er gaat gebeuren en wat er van een kind wordt verwacht. Er wordt ook een duidelijk oriëntatiepunt geboden, aan de hand waarvan het probleem kan worden opgelost. In het zoekspel Samenslim zegt speelmaatje Sanne bijvoorbeeld 'Ik ga me verstoppen achter de bank'. Dit lijkt misschien logisch, maar er zijn veel computerspellen op de markt waarbij kinderen vooraf geen duidelijk doel gepresenteerd krijgen en waarbij alles in het spel even belangrijk lijkt. Dat lokt 'trial and error' gedrag uit, waardoor het kind niet wordt gestimuleerd in goed gebruik van zijn executieve functies en beduidend minder effectief leert.

Na de uitleg krijgt het kind de opdracht. Speelmaatje Sim vraagt bijvoorbeeld: 'Weet jij waar Sanne zich verstopt heeft? Wil jij me helpen? Klik waar jij denkt dat Sanne zich verstopt heeft'. Daarna kan het kind antwoorden door op objecten in het scherm te klikken. De belangrijkste executieve functies die in deze fase van spelen, zijn taakinitiatie, responsinhibitie, werkgeheugen en zelfmonitoring. Het kind moet immers nadenken over hoe de vraag moet worden beantwoord, actie ondernemen om te beginnen, zich houden aan de opdracht, onthouden waar Sanne ook al weer zat en afleiding vermijden.

Als dit lukt worden kinderen in de Bereslimspellen beloond, maar als het niet lukt worden ze door adaptieve hulp gestimuleerd om hun leergedrag bij te sturen. Afhankelijk van het type fout krijgt het kind feedback. Kinderen die te snel zomaar wat klikken, worden gestimuleerd in het gebruik van de executieve functies als responsinhibitie, planning/organisatie, werkgeheugen en zelfmonitoring. Bijvoorbeeld door de vraag te herhalen en te benadrukken dat ze goed moeten kijken en luisteren. Kinderen die juist afwachtend zijn, worden gestimuleerd in executieve functies als taakinitiatie en planning/organisatie. Dat gebeurt bijvoorbeeld met een zin als: 'Weet je het al? Klik maar!'. Na deze feedback mag het kind nog een keer proberen. Het kind krijgt drie pogingen, waarbij de feedback steeds een beetje sturender wordt.

In de volgende nieuwsbrief kunt u meer lezen over de verschillende typen leergedrag die kinderen kunnen vertonen en hoe Bereslim daarop inspeelt.

Bronnen:

Aarssen, J. van der Bolt, L., Leseman, P. , Davidse, N., de Jong, M., Bus, A en J. Mesman. Redactie: Schouten, E. (2010). Zelfsturing als basis voor de ontwikkeling van het kind. Een oriëntatie vanuit wetenschap en praktijk. Utrecht: Sardes Speciale Editie nr. 9.

Cooper-Kahn, J. en Dietzel, L. Vergeten, kwijt en afgeleid. Opvoedwijzer om executieve functies bij kinderen te versterken.

Frans-Veenstra, C. en Loykens, E. Leergedrag beïnvloeden met computerspellen. Kind en Adolescent Praktijk nr. 3-2010 (http://www.bereslim.nl/pdf/Bereslim_KAP.pdf)

Bereslim en Stapprogramma's en VVE Thuis NJi

Op 16 juni jl. was Bereslim aanwezig op de Werkconferentie ‘Aanpak Taal: ouders en kind samen (in VVE/PO)’. De conferentie had als doel gemeente, school, kinderopvang en peuterspeelzaal mogelijkheden te laten zien om laagopgeleide (migranten)ouders te betrekken bij de taalontwikkeling van hun kind. Bereslim is hiervoor een goed middel: Bereslim is bewezen effectief voor de taal- en leesontwikkeling van jonge kinderen. En kan ingezet worden om ouderbetrokkenheid vorm te geven. Vanaf heden kunnen ook kinderen en ouders die deelnemen aan Opstapje/Opstap of VVE Thuis van het Nederlandse Jeugdinstituut aan de slag met Bereslim.

Bereslim en ouderbetrokkenheid

Binnen het Schoolpakket kunnen leerkrachten en pedagogisch medewerkers er voor kiezen om kinderen ook thuis te laten spelen met de digitale prentenboeken en de spellen van Bereslim. De leerkracht/pedagogisch medewerker kan per kind instellen welke BereslimmeBoeken of spelletjes thuis gespeeld mogen worden. De ouders krijgen dan via e-mail een gebruikersnaam en wachtwoord toegestuurd. Hiermee kunnen ze inloggen op Bereslim.nl. Kinderen thuis laten spellen met de spelletjes van Bereslim heeft een aantal voordelen. Het is een mooi middel om ouderbetrokkenheid te bevorderen.

Voor het kind geeft het continuïteit: wat het op school speelt kan het nu thuis ook spelen. En het voordeel is: ze kunnen het ook aan ouders laten zien. Veel kinderen vinden het lastig om hun ouders te vertellen wat ze op school hebben gedaan. Maar als ze het ook thuis gaan doen kunnen ze het gewoon tonen.

Het mooie is dat ouders heel concreet worden betrokken bij wat er op school gebeurt. Ze zien waarmee hun kind op school oefent. En ze zien ook hoe dat gaat. Wat het kind makkelijk of moeilijk vindt, waar de interesse van het kind wel of niet naar uitgaat, op welke manier het kind een taak aanpakt. Dit geeft ouders de mogelijkheid om daar weer op in te spelen. En het grappige is dat ouders daarbij zelf ook kunnen leren van de spellen. De manier waarop de vragen gesteld worden, de inhoud van de vragen, dat zijn dingen die als voorbeeld kunnen dienen voor ouders. De speelmaatjes (de figuurtjes die de vragen stellen en hulp geven) zijn eigenlijk een voorbeeld van hoe ouders met hun kinderen om kunnen gaan. Bijvoorbeeld over hoe ze hun kinderen opdrachtjes kunnen geven. Of over hoe ze hun kind kunnen helpen zonder direct het antwoord voor te zeggen. En hoe ze impulsieve of juist afwachtende kinderen het best kunnen benaderen.

Bijvoorbeeld BereslimmeBoeken: bij een BereslimBoek worden vragen gesteld over woordbegrip en verhaalbegrip. Dit kan ouders ertoe aanzetten om zelf ook dergelijke vragen te stellen bij het voorlezen van gewone boeken. Ze kunnen daarbij inspiratie opdoen uit de vraagstelling van BereslimmeBoeken. Bovendien geven de speelmaatjes hints als het niet in een keer lukt. Dit kan ouders helpen om ook hints te geven als een kind niet direct uit een vraag komt, in plaats van het antwoord zelf te geven.

Dat kinderen de spellen ook thuis spelen kan ouders stimuleren om de leerkracht aan te spreken over wat het kind leert. En andersom is het voor leerkrachten een opstapje om bespreekbaar te maken wat er op school gedaan. Doordat ouders het herkennen van het programma thuis, is dit gemakkelijker dan wanneer ouders er helemaal geen voorstelling bij hebben. Bovendien wordt het ook gemakkelijker om een gesprek aan te gaan over wat er thuis nu al wordt gedaan aan bijvoorbeeld taalontwikkeling. En wat de leerkracht daarin nog aan suggesties heeft.

De leerkracht kan de resultaten van de spellen Letters in Beweging en Samenslim die de kinderen thuis spelen, ook volgen. De leerkracht krijgt zo inzicht in wat een kind thuis doet en hoe dat gaat. En dat kan vervolgens ook weer met ouders worden besproken.

Nieuwsbrief Bereslim

Wil je op de hoogte blijven van het laatste Bereslim nieuws? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!

Inschrijven